KenniscentrumZiekte/aandoeningGewrichtsontstekingsziektes › Reumatoïde artritis RA › Reumatoïde artritis (RA)

Reumatoïde artritis (RA)

Reumatoïde artritis is een van de meest voorkomende vormen van reumatische ontstekingsziektes; het komt voor bij 1 tot 2 procent van de bevolking. Het is een auto-immuunziekte. Reumatoïde artritis kan op elke leeftijd ontstaan, maar vaak zijn patiënten bij de eerste verschijnselen tussen de 40 en 60 jaar. Daarnaast komt het 2 tot 3 keer vaker voor bij vrouwen. RA is een chronische aandoening die grillig kan verlopen. Ontstekingen in de kleine gewrichtjes van de handen en de voeten staan vaak op de voorgrond, maar ook grotere gewrichten kunnen ontsteken: knieën, polsen, enkels. Daarnaast zijn de weefsels rond de gewrichten vaak aangedaan, zoals peesschedes, slijmbeurzen of gewrichtsbanden.

Symptomen

De gewrichtsontstekingen geven vaak klachten: een ontstoken gewricht is meestal warm, gezwollen, pijnlijk en minder goed te bewegen. Stijfheid is veelal erger in de ochtend of na langdurig dezelfde houding. De meeste patiënten hebben last van stijve vingers die moeilijk te buigen zijn, en/of stijve voorvoeten waardoor het lopen lastiger kan gaan. Vaak is goed te zien dat een gewricht gezwollen is.
Vermoeidheid komt veel voor als er sprake is van een actieve ontsteking.

Omdat reumatoïde artritis een systeemziekte is, kan er soms ook ontsteking op andere plaatsen ontstaan zoals de huid (bijvoorbeeld knobbelvorming, zogenaamde reumaknobbels), de longen, het longvlies of het hartzakje.  Als er andere ‘rare’ klachten ontstaan, is het daarom belangrijk de huisarts te bezoeken of te overleggen met de reumatoloog. 

Oorzaak

Het is nog niet precies bekend waarom het afweersysteem ontsteking veroorzaakt in de eigen gewrichten, gewrichtskapsels en andere weefsels bij reumatoïde artritis. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de oorzaken van deze ontsteking en de rol van de verschillende cellen die bij de afweer betrokken zijn. Inmiddels is duidelijk dat erfelijke aanleg, vrouwelijk geslacht en factoren zoals roken en overgewicht een rol spelen bij het ontstaan van de ziekte.

Diagnose

De diagnose reumatoïde artritis wordt door de reumatoloog gesteld. Vooral het verhaal van de patiënt en het lichamelijk onderzoek zijn belangrijk. De reumatoloog kijkt of er sprake is van symmetrische zwelling van gewrichten, vooral in handen en voeten (bijvoorbeeld zowel in de linker- als rechterhand).
Daarnaast kan de uitslag van bloedonderzoek de diagnose ondersteunen; vaak zijn ontstekingswaardes zoals BSE en CRP verhoogd. Bij ongeveer 70 procent van de patiënten met reumatoïde artritis zijn auto-antistoffen in het bloed te meten: reumafactor en/of anti-CCP antistoffen

Ook worden bij de diagnose röntgenfoto’s gemaakt van de handen en voeten. Soms laten die kleine aantastingen van het bot rondom gewrichten zien (ook wel  erosies genoemd), die typisch zijn voor reumatoïde artritis.

Behandeling

Voor de behandeling van reumatoïde artritis worden verschillende medicijnen gebruikt. Voor pijn en lichte ontsteking kunnen NSAID’s worden gebruikt (vaak naar behoefte). Voor de onderhoudsbehandeling van reumatoïde artritis worden DMARD’s (Disease Modifying Anti-Rheumatic Drugs) voorgeschreven door de reumatoloog. Deze medicijnen onderdrukken de ontsteking, waardoor de klachten verbeteren en schade aan de gewrichten kan worden voorkomen. De meeste DMARD’s kunnen de weerstand verminderen, waardoor de kans op infecties wat verhoogd kan zijn. Actieve reumaontsteking geeft ook meer kans op infecties.

Patiënten met reumatoïde artritis komen regelmatig op controle bij de reumatoloog, die de medicatie eventueel aanpast naar gelang de activiteit van de ziekte. Daarnaast komen ze meestal minimaal één keer per jaar bij de verpleegkundig reumaconsulent. Controles door de reumatoog zullen frequenter zijn als de ziekte actief is, dan bij een stabiele, rustige ziekte.

reumatoide artritis gewricht knie



Deel deze pagina: