Overslaan en naar de inhoud gaan
search

Fenomeen van Raynaud

Reumatologie

Gepubliceerd op: 07 januari 2022

Bij het fenomeen van Raynaud zijn de vingers en/of tenen (en soms de neus) tijdelijk niet goed doorbloed. Daardoor kleuren ze wit, blauw en/of rood. Ongeveer 10% van de bevolking heeft het fenomeen van Raynaud. Het komt vaker voor bij vrouwen.

Oorzaak

Het verkleuren van de vingers en/of tenen is vaak een reactie op kou of stress. De bloedvaten trekken dan teveel samen. Daardoor stroomt er tijdelijk minder bloed door de vingers en/of tenen. 

Primair fenomeen van Raynaud

Als het fenomeen van Raynaud vaker voorkomt in de familie en voor eerst optreedt in de puberteit, dan noemen we dat de primaire vorm van Raynaud. 

Secundair fenomeen van Raynaud

Als iemand later in het leven klachten krijgt, wordt dit vaak veroorzaakt door iets anders. Bijvoorbeeld door medicijnen die de bloeddruk verlagen of een reumatische aandoening. We noemen dit de secundaire vorm van Raynaud. 

Symptomen

Mensen met het fenomeen van Raynaud kunnen de volgende klachten ervaren:

  • Witte, blauwe en/of rode vingers en/of tenen (en soms neus);
  • Pijnlijke of gevoelloze vingers en/of tenen (en soms neus)
  • Mensen met de primaire vorm van Raynaud hebben vaak milde klachten aan beide handen, met uitzondering van de duimen.  
  • Als het fenomeen van Raynaud wordt veroorzaakt door een reumatische aandoening,  dan zijn de klachten vaak ernstiger. Er kunnen wondjes ontstaan. Heel soms kunnen de vingertoppen zelfs zwart worden. Als dat gebeurt moet u direct contact opnemen met de behandelend arts, zodat u snel medische zorg krijgt.
Foto's van verkleuringen aan de vingers tijdens een aanval.
Foto's: Verkleuringen aan de vingers tijdens een aanval.

Diagnose

Om het fenomeen van Raynaud vast te stellen, luistert de reumatoloog naar uw klachten en doet lichamelijk onderzoek. Ook kan de reumatoloog aanvullende onderzoeken doen:

Ongeveer 13% van de patiënten met de primaire vorm van Raynaud, ontwikkelen later alsnog secundair fenomeen van Raynaud. Door middel van onderzoek kan de reumatoloog goed inschatten hoe groot deze kans is.

De patiënt wordt onderzocht na een verwijzing voor het Zorgpad Raynaud.

Behandeling

De behandeling van het fenomeen van Raynaud bestaat uit adviezen en eventueel medicijnen. Als de klachten mild zijn, zijn leefstijladviezen vaak voldoende. Bijvoorbeeld stoppen met roken of het dragen van speciale handschoenen als het buiten kouder is dan 15°C. 

Als de klachten erger zijn, dan kan de reumatoloog eventueel medicijnen voorschrijven die de bloedvaten verwijden en de bloeddruk verlaagt. Vaak zijn deze medicijnen alleen nodig in de winterperiode (van oktober tot april).

Bij wondjes of kleine putjes in de vingertoppen, is er in overleg met de reumatoloog een aanvullende behandeling mogelijk.
 

 

Laatst bijgewerkt op: 08 april 2022

Kinderarts Ilse Hendriksen en reumatoloog Anne-Marie Wessels, die een echografie maakt
Speciaal spreekuur voor kinderen met gewrichtsklachten