KenniscentrumZiekte/aandoeningBindweefselontstekingsziektes › Myositis › Myositis (spierontsteking)

Myositis (spierontsteking)

polymyositis en dermatomyositis

Myositis betekent spierontsteking. Er bestaan verschillende reumatische spierontstekingsziekten met verschillende oorzaken. De meest voorkomende vormen zijn ‘poly-myositis’ en ‘dermato-myositis’. Bij polymyositis en dermatomyositis ontstaan spontaan ontstekingen in de spieren.  Meestal zijn ook afweerstoffen tegen het eigen lichaam te meten, zogenoemde auto-antistoffen (‘auto’ betekent ‘zelf’).
 
Naast spieren kunnen ook andere weefsels ontsteken zoals de huid, gewrichten en de longen. Omdat meerdere systemen in het lichaam ontstoken kunnen raken, is myositis een ‘systeemziekte’. Polymyositis en dermatomyositis zijn vrij zeldzaam, ieder jaar ontstaan ze bij ongeveer 100 personen in Nederland.

Myositis kan ook voorkomen bij andere reumatische bindweefselontstekingsziektes, zoals Mixed Connective Tissue Disease (MCTD), systemische sclerose en het syndroom van Sjögren.

Symptomen

De meest voorkomende klacht bij patiënten met myositis is spierzwakte in voornamelijk grote spiergroepen. Ontsteking in de spieren van de schoudergordel (de groep botten die de bovenste ledematen verbindt met de rest van het skelet) en/of de bovenarmen, zorgt voor moeite met het heffen van de armen. Daardoor zijn dingen als aankleden en haren kammen moeilijk.

Ontsteking van de spieren van het bekken en/of de bovenbenen geeft moeite met opstaan uit een stoel en traplopen. Ontstekingen in de longen kunnen klachten geven zoals kortademigheid en een droge hoest.
Bij de aandoening dermatomyositis zijn huidafwijkingen het belangrijkste symptoom naast spierzwakte. De huidafwijkingen komen vooral voor op de handen, het gelaat en bij de borst en hals.

Oorzaak

Het is nog niet precies bekend waarom het afweersysteem bij polymyositis en dermatomyositis ontsteking maakt in spieren en de andere weefsels. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de oorzaken van deze ontsteking en de rol van de verschillende cellen die bij de afweer betrokken zijn. Inmiddels is duidelijk dat erfelijke aanleg en omgevingsfactoren een rol spelen bij het ontstaan van de ziekte.

Bij dermatomyositis blijkt bij ongeveer 1 op de 4 patiënten een vorm van kanker aanwezig te zijn, die waarschijnlijk een rol speelt bij het ontstaan van de spier- en huidontstekingen.

Diagnose

De diagnose myositis wordt door de reumatoloog of de neuroloog gesteld. Vooral het verhaal van de patiënt en het lichamelijk onderzoek zijn belangrijk. Daarnaast is bloedonderzoek belangrijk voor de diagnose: de spierwaarde (CK) is vaak fors verhoogd en daarnaast zijn ontstekingswaardes zoals BSE en CRP veelal verhoogd. Meestal zijn auto-antistoffen aanwezig.
De neuroloog kan aanvullend onderzoek doen als niet duidelijk is of de spieren of de zenuwen het probleem zijn, zoals een EMG. Als de oorzaak van de spierontsteking onduidelijk blijft, dan kan een spierbiopt gedaan worden. Bij een spierbiopt haalt de neuroloog met een naald een klein stukje spierweefsel weg, dat de patholoog vervolgens onderzoekt.

In het geval van dermatomyositis zal aanvullend onderzoek gedaan worden om een onderliggende vorm van kanker uit te sluiten.  

Behandeling

Bij de behandeling van polymyositis en dermatomyositis wordt meestal prednison voorgeschreven, veelal in combinatie met een DMARD. Deze medicijnen onderdrukken de ontsteking, waardoor de klachten verbeteren en schade zo goed mogelijk wordt voorkomen. De meeste DMARD’s en prednison kunnen de weerstand verminderen, waardoor de kans op infecties wat verhoogd kan zijn. Actieve myositis geeft ook meer kans op infecties.

Lichaamsbeweging is belangrijk om de hart-, long- en spierconditie te verbeteren, waardoor spierzwakte en vermoeidheid het functioneren minder belemmeren.

Patiënten met het myositis komen regelmatig op controle bij de reumatoloog. De arts zal de medicatie eventueel aanpassen naar gelang de activiteit van de ziekte. Controles door de reumatoog zullen frequenter zijn als de ziekte actief is, dan bij een stabiele, rustige ziekte.



Deel deze pagina: