KenniscentrumZiekte/aandoeningBloedvatontstekingsziektes › ANCA vasculitis › ANCA-geassocieerde vasculitis

ANCA-geassocieerde vasculitis

ANCA-geassocieerde vasculitis is een reumatische bloedvatontstekingsziekte waarbij ontstekingen ontstaan in voornamelijk kleine vaatjes, kleine en middelgrote slagaders. Zo kan er bijvoorbeeld ontsteking ontstaan in vaatjes van de huid, nieren, longen, slijmvliezen en zenuwen.
De term ‘vasculitis’ betekent bloedvatontsteking. Bij deze soort vasculitis komen vaak auto-antistoffen voor die ANCA heten (antineutrofiele cytoplasmatische antistoffen). Binnen de benaming ANCA-geassocieerde vasculitis kunnen nog weer aparte ziektebeelden worden benoemd, zoals granulomateuze polyangiitis (GPA, oftewel de ziekte van Wegener).

ANCA-geassocieerde vasculitis komt niet vaak voor, elk jaar krijgen circa 500 mensen in Nederland deze aandoening.

Symptomen

Algemene klachten zoals koorts, malaise (zich niet lekker voelen) en vermoeidheid komen regelmatig voor bij actieve vasculitis. Afhankelijk van waar de ontstekingen zitten, ontstaan er bepaalde klachten. Op de huid kunnen er bijvoorbeeld paars-rode bultjes of wonden ontstaan en bij de nieren vermindering van nierfunctie. Ook kan er een ontsteking ontstaan in de slijmvliezen van de keel en neus, met bijvoorbeeld bloederige korsten in de neus en pijnlijke bijholtes. Ook andere organen zoals de longen, zenuwen en gewrichten kunnen klachten geven.

Oorzaak

Het is nog niet precies bekend waarom het afweersysteem ontsteking maakt in bloedvaten bij ANCA-geassocieerde vasculitis. Soms speelt de bacterie Staphylococcus aureus een rol in het activeren van het afweersysteem en de ontwikkeling van spontane bloedvatontstekingen door de afweercellen.

Diagnose

De diagnose ANCA-geassocieerde vasculitis wordt vaak door de internist-nefroloog  of de reumatoloog gesteld, soms door een longarts of KNO-arts. Vooral het verhaal van de patiënt en het lichamelijk onderzoek zijn belangrijk. Daarnaast kunnen de uitslagen van bloedonderzoek de diagnose ondersteunen: ontstekingswaardes zoals BSE en CRP zijn over het algemeen verhoogd. ANCA auto-antistoffen zijn meestal aanwezig. Urine-onderzoek is belangrijk om te onderzoeken of er ontsteking in de nieren is. Soms wordt een nierbiopsie verricht om verschillende oorzaken van nierontsteking in het nierweefsel te onderzoeken. Ook worden röntgenfoto’s van de longen (en soms scans) gemaakt om een eventuele longontsteking vast te stellen.
Verdere diagnostiek hangt af van de ziekteverschijnselen. Afhankelijk van de klachten worden bijvoorbeeld de internist-nefroloog, longarts, dermatoloog, KNO-arts of neuroloog betrokken. 

Behandeling

ANCA-vasculitis wordt vaak behandeld met prednison, de dosering hangt af van de ziekteverschijnselen. Daarnaast worden anti-reumatische medicijnen, zogenaamde DMARD’s voorgeschreven. Vaak is meerdere jaren behandeling nodig en wordt de medicatie afgebouwd als de ziekte rustig blijft. Langdurige behandeling kan nodig zijn.
Patiënten met ANCA-vasculitis komen regelmatig op controle bij de internist-nefroloog en/of de reumatoloog, waarbij de medicatie eventueel wordt aangepast naar gelang de activiteit van de ziekte.



Deel deze pagina: